در طي دوران بلوغ و حتي چند سال بعد از آن، سوِالات زيادي در ذهن دختران جوان مطرح مي‌شود كه گاهي بدون جواب مي‌ماند و همين مسئله اضطراب زيادي در آنها ايجاد مي‌كند. اگر والدين در پاسخگويي به اين 5 سوال شايع دقت كنند و پاسخ دقيق بدهند، نگراني و اضطراب دخترانشان را به ميزان قابل توجهي كاهش مي دهند.

1- تغيير رنگ در ترشحات مجراي تناسلي آيا طبيعي است يا نشانه‌اي از يك بيماري؟

قبل از هر چيز بايد بدانيد ترشحات طبيعي مهبل فوايد متعددي دارد:
مهبل را تميز و مرطوب نگه مي‌دارد و در پيشگيري از عفونت آن كمك مي‌كند. اگر چه رنگ، مقدار و حالت ترشحات مهبل در دوران قبل و بعد از عادت ماهيانه تغيير مي‌كند و اين مسئله كاملا طبيعي است اما گاهي تغيير در اين ترشحات نشانه‌اي از وجود مشكل است.
ترشحات طبيعي مهبل هر از گاهي تغيير مي‌كند: رقيق، چسبنده،‌ غليظ، حالت كشساني، در مجموع حالت آن متغير است. نكته مهم در ترشحات مهبل آن است كه بايد شفاف، سفيد و يا شيري مايل به سفيد باشند. در مواردي كه مشكلي وجود دارد، ترشحات دچار تغييراتي مي‌شود، بوي آن تغيير كرده و نامطبوع مي‌شود،‌ رنگ‌ آن سبز، خاكستري و يا حالتي دقيقا شبيه ترشحات عفوني مي‌شود،‌ در مهبل حالت خارش، ‌سوزش،‌ تورم و قرمزي بوجود مي‌آيد و يا حتي گاهي از مهبل در دوراني به غير از عادت ماهيانه خون خارج مي‌شود كه در اين موارد بايد حتما به پزشك متخصص زنان مراجعه شود. معمولا عفونت مهبل (باكتريايي يا قارچي) عامل شايعي در تغيير ترشحات آن است كه بهتر است نسبت به اين مسئله دقيق باشيد. در عفونت قارچي مهبل‌ ترشحات بسيار سفيد و غليظ مي‌شوند و شكل پيدا مي‌كنند،‌ بوي ترشحات تند است و حالت خارش و سوزش در مهبل حس مي‌شود. در عفونتي كه توسط باكتري ايجاد مي‌شود، مقدار ترشحات زيادتر مي‌شود و حالت كف‌آلود پيدا كرده، به رنگ خاكستري در مي‌آيد. بوي ترشحات بسيار نامطبوع شده و مثل بوي ماهي مي‌شود. با مشاهده هر يك از علائم ذكر شده فورا به پزشك مراجعه كنيد.

2- من كه سنم از سن بلوغ گذشته، پس چرا عادت ماهيانه نمي شوم؟

عادت ماهيانه دختران بعد از رسيدن به بلوغ اتفاق مي‌افتد كه البته سن بلوغ بين 8 تا 13 سال در دختران متفاوت است. اما اينكه بعضي دخترها زودتر و يا ديرتر به بلوغ برسند، طبيعي است. معمولا اولين عادت ماهيانه 2 تا 2/5 سال بعد از اولين نشانه‌هاي بلوغ (كه اغلب رشد سینه هاست) اتفاق مي‌افتد. البته در بعضي‌ دخترها كمتر از يك سال بعد از بلوغ و يا 3 سال بعد از بلوغ هم عادت ماهيانه ديده مي‌شود كه طبيعي است. روش ديگري كه بتوان زمان اولين عادت ماهيانه را حدس زد، ترشحات مهبل است كه حدود 6 ماه قبل از اولين عادت ماهيانه اين ترشحات به صورت شفاف، سفيد و مخاطي شكل ديده مي‌‌شوند. سن اولين عادت ماهيانه به ارث هم بستگي دارد و شايد در مادر هم اين اتفاق ديرتر افتاده باشد، بنابراين صرف اينكه 14 سالگي گذشته و عادت ماهيانه رخ نداده مشكل‌ساز نيست. ديرتر شروع شدن عادت ماهيانه به عواملي ديگر هم بستگي دارد مثل لاغري شديد، ‌كم‌خوري عصبي،‌ ورزشكار بودن (ورزش شديد و دائمي)، استرس‌هاي شديد يا بعضي بيماري‌هاي خاص هم در تاخير عادت ماهيانه دخالت دارند.

3- كوچك ماندن سينه‌ها يعني اختلا‌ل در روند بلوغ؟

تفاوت اندازه سینه ‌ها كاملا طبيعي است. به‌خصوص اگر دخترها در سن بلوغ باشند. ‌البته در اكثر خانم‌ها در سنين بعد از بلوغ هم اندازه سینه ها يكي نيست، همان‌طور كه اندازه دو دست و پا يكسان نيست. معمولا اولين جوانه‌هاي سینه در سنين 8 تا 13 سالگي ديده و در اكثر موارد رشد و بزرگ شدن يكي از پسینه ها سريع‌تر از ديگري است. بعضي دختر خانم‌ها بعدها هم از اين مسئله ناراحتند و فكر مي‌كنند مشكلي وجود دارد. در اين صورت اگر به يك پزشك متخصص زنان مراجعه شود، او شما را مطمئن مي‌كند كه مشكلي وجود ندارد. البته بهتر است دختر خانم‌ها هميشه در سنين بالاتر هم به سینه ها توجه داشته باشند و به هر نوع تغيير ظاهري آن توجه نشان دهند. به‌خصوص اينكه معاينه پستان‌ها را ياد بگيرند و هر ماه انجام دهند.

4- چرا عادت ماهيانه منظمي ندارم؟

گاهي اينقدر در مورد عادت ماهيانه دقت مي‌شود كه انگار قرار است همه چيز مثل ساعت كار كند. در بين خانم‌ها اين‌طور شايع شده كه عادت ماهيانه بايد هر 4 هفته يك‌‌بار اتفاق بيفتد، در حالي‌كه در اكثر خانم‌ها بي نظمي هاي زيادي در عادت ماهيانه وجود دارد. معمولا چرخه عادت ماهيانه 28 روزه است، اما اين عدد براي همه و حتي براي يك خانم‌ در تمام طول سال ثابت نيست و ممكن است بين 24 تا 34 روز متغير باشد. اولين روز عادت ماهيانه،‌ روز اول چرخه يك خانم محسوب مي‌شود. معمولا در روز چهاردهم يكي از تخمك‌ها از تخمدان خارج مي‌شود كه به آن تخمك گذاري مي‌گويند و در صورت عدم حاملگي دو هفته بعد پوشش دروني رحم ريزش پيدا كرده و عادت ماهيانه اتفاق مي‌افتد. معمولا تا 2 سال بعد از اولين عادت ماهيانه بي‌نظمي‌هاي زيادي وجود دارد، اما بيماري،‌ كاهش وزن شديد و استرس زياد هم باعث بي‌نظمي در قاعدگي مي‌شوند. حتي در مسافرت و يا تغييرات عمده زندگي (مثل مهاجرت و جابجايي) هم اختلال در زمان قاعدگي ديده مي‌‌شود. طول مدت عادت ماهيانه هم از 2 تا 10 روز متفاوت است وحتي اين مسئله هم هميشه در يك خانم ثابت نيست. بنابراين اگر داروي خاصي مصرف نشود،‌ بيماري مشخصي وجود نداشته باشد و يا عدم تعادل هورموني مطرح نباشد، بي‌نظمي در قاعدگي طبيعي است اما اگر اين مسئله بسيار شديد و هميشگي شده است بهتر است با پزشك زنان صحبت شود تا مشكل زمينه اي، بخصوص عدم تعادل هورموني بررسي شود، بخصوص اگر اين مسئله در دختر خانم‌ها بيش از 3 سال طول بكشد.

5- چرا سینه ها درد مي‌گيرند؟

درد سینه هر از گاهي اتفاق مي‌افتد. اين مسئله در دختر خانم‌ها در سن بلوغ و بعد از آن بيشتر به‌دليل رشد سینه هاست به‌خصوص در حمام هنگام شستشو و در خواب بخصوص در وضعيت دمر اين درد بيشتر حس مي‌شود. با اين وجود از درد سینه ها هيچ وقت نبايد به راحتي گذشت. علاوه بر مسئله فوق، درد سینه ها در نزديكي شروع عادت ماهيانه (يك‌هفته قبل) بسيار شايع است كه به‌دليل ترشح هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون اتفاق مي‌افتد. اين هورمون‌ها باعث تجمع آب در بدن شده و سینه ها را متورم مي‌كنند. در اوايل حاملگي هم درد سینه ها شايع است كه دقيقا به‌علت ترشح هورمون‌ها و تاثير آنها بر سینه است. در صورتي كه درد سینه ها در موارد ذكر شده اتفاق بيفتد و هيچ ترشحي از سینه وجود نداشته باشد معمولا اين درد را با مصرف مسكن و يا حتي پوشيدن لباس زير مناسب‌تر برطرف كرد.
تغذيه خوب و استراحت كافي در اوايل قاعدگي در تسكين اين درد بي تاثير نيست. بهتر است از يك‌هفته قبل از عادت ماهيانه از مصرف غذاهاي شور و كافئين دار (مثل قهوه، چاي و شكلات) پرهيز شود. اگر به غير از مواقع ذكر شده در سینه ها دردي حس شد بهتر است بدون معطلي به پزشك مراجعه شود.

اختلال عملکرد جنسي در زنان، علل و راه حل

بسياري از زنان در دوره‌اي از زندگي خود يك مشكل جنسي را تجربه مي‌كنند. برخي آمارها نشان مي‌دهد كه حداقل 4 نفر از هر 10 زن يكي از انواع مشكلات جنسي را در طول زندگي تجربه مي‌كنند كه در اصطلاح پزشكي، به همه آنها "اختلال عملكرد جنسي" گفته مي‌شود.
به تازگي برخي از شركت هاي دارويي ادعا كرده‌اند دارويي براي تحريك ميل جنسي زنان در دست ساخت و بررسي دارند كه يك ماده استنشاقي است و بر مغز اثر تحريكي دارد. "برومولانوتايد" كه به اصطلاح وياگراي زنانه نام گرفته در زناني كه كاهش ميل و انگيزش جنسي دارند، مي‌تواند مفيد واقع شود. البته اين دارو مانند وياگرا عمل نمي‌كند (وياگرا جريان خون اعضاي تناسلي را افزايش مي‌دهد) بلكه باعث آغاز و تسهيل تحريك جنسي مي‌شود. اگر چه راه هاي درماني ساده تر هم وجود دارد، متاسفانه با وجود شيوع اختلالات جنسي، هنوز مبتلايان از مطرح كردن مشكلات خود حتي با پزشك خودداري مي‌كنند. تداوم مشكلات جنسي در يكي از مراحل پاسخ جنسي، طولا‌ني شدن اختلال عملكرد جنسي نام مي‌گيرد كه در فرد ايجاد اضطراب كرده و اثر منفي بر روابط زناشويي او مي‌گذارد. البته اضطراب هم خود باعث تشديد و ادامه اختلال مي‌شود. اگر چه عوامل متعددي موجب اين اختلال در زنان مي‌شوند اما قابل درمان هستند ولي متاسفانه به دليل شرم از در ميان گذاشتن اين مشكلات با پزشك يا مشاور، حتي آسان‌ترين راه درمان (يعني آشنايي با ساختار بدني و عملكرد طبيعي بدن در زمان فعاليت جنسي) نيز مورد غفلت واقع شده است.

كدام مرحله؟ كدام درد؟
 
اختلال عملكرد جنسي در زنان به چند گروه تقسيم مي‌شود كه گاهي با هم تداخل پيدا مي‌كنند و همراه مي‌شوند. در اختلال ميل جنسي كه شايع ترين نوع اين اختلالات در زنان است، ميل جنسي كم يا قطع مي‌شود. نوع ديگري از اختلا‌لا‌ت كه در آن ممكن است ميل جنسي سر جاي خود باشد اما فرد قادر به حفظ و ادامه انگيزش جنسي نباشد و يا با وجود ميل به اين امر، تحريك نشود، اختلال انگيزش جنسي است.
در اختلال ارگاسميك با وجود تحريك و انگيزش كافي زن نمي‌تواند به اوج لذت جنسي (ارگاسم) برسد. اگر زني دچار انقباض غير ارادي عضله مهبل (واژينسيموس) يا درد آلت تناسلي قبل، بعد يا هنگام مقاربت شود، دچار اختلال درد جنسي شده است. اگر چه اختلال عملكرد جنسي در زنان در تمام سنين ممكن است رخ دهد اما بيشتر در زمان عدم تعادل هورموني مانند بارداري، بعد از زايمان (شيردهي) و پيش از يائسگي شايع است. گاهي هم بيماری هاي جدي مانند سرطان، عامل اين اختلال است.

چرا و به چه علت؟

عوامل متعددي در ايجاد پاسخ جنسي زنان دخيل هستند از جمله فيزيولوژي، انگيزه‌ها، تجربه‌ها، باورها، روش زندگي و روابط كه اگر هركدام از اين اجزاء‌ دچار مشكل شود، مي‌تواند بر عملكرد جنسي و در پي آن روابط زناشويي تاثير منفي بگذارد. گاهي نارضايتي هاي بيان نشده در حضور اختلالات عملكرد جنسي مي‌تواند باعث تيرگي روابط زن و شوهر و حتي جدايي شود.
شرايط فيزيكي و ساختاري مي‌تواند يكي از عوامل مشكلات جنسي باشد. مثلا التهاب مفاصل، مشكلات ادراري و روده‌اي، جراحي لگن، خستگي، سردردها يا دردها و اختلالات عصبي ديگر از جمله ام.اس مي‌توانند علت ماجرا باشند. گاهي هم مصرف داروهاي خاصي از جمله ضدافسردگي‌ها داروهاي فشار خون، آنتي ‌‌هيستامين‌ها و داروهاي شيمي ‌‌درماني، مي‌توانند ميل جنسي و توانايي رسيدن به ارگاسم را كاهش دهند. گاهي عوامل هورموني مانند كاهش سطح استروژن در دوران پيش از يائسگي ممكن است منجر به تغييراتي در بافت ناحيه تناسلي و پاسخ جنسي شوند. در اين حالت چين‌هاي پوستي ناحيه (لابيا) نازك و چروك مي‌شود و بخش بيشتري از كليتوريس در معرض قرار مي‌گيرد و اين مسئله موجب كاهش حساسيت كليتوريس مي‌شود. به ‌علاوه به‌دليل نازك شدن و كاهش قابليت ارتجاعي پوشش ناحيه، مهبل تنگ تر مي‌شود به‌خصوص زماني كه فعاليت جنسي كم يا قطع شده باشد. در ضمن تورم طبيعي و نرم و ليز شدن مهبل در طول تحريك جنسي به كندي صورت مي‌گيرد و اين عوامل موجب درد و ناراحتي در طول مقاربت مي‌شود.
عوامل رواني و اجتماعي هم در ايجاد اين مشكل نقش دارند. مشكلات انگيزشي مثل اضطراب، افسردگي يا استرس و سابقه قرار گرفتن در معرض تجاوز جنسي از اين جمله‌اند. گاهي هم در طول بارداري و پس از زايمان و شيردهي ميل جنسي زنان كاهش مي‌يابد. شايد علت رواني مسئله علاوه بر تغييرات هورموني، تعدد وظايف زن و سردرگمي اوست. ايفاي نقش همسر، خانه‌داري، شغل خارج از منزل و حتي گاهي نگهداري از والدين، در كنار هم سخت است. سن و وضعيت سلامت شوهر، احساس زن نسبت به همسر و نظر او نسبت به بدن خود و همسر، عوامل ديگري هستند كه مي‌توانند با ساير علت ها همراه شوند. گاهي هم به‌دليل سخت گيري‌هاي خانوادگي‌، حتي روابط شرعي و مجاز نيز در فرد ايجاد احساس گناه كرده و او را دچار اختلال عملكرد جنسي مي‌كند.

كي برويم دكتر؟
 
وقتي كه هر كدام از انواع مشكلات ذكر شده در روابط زناشويي به حدي تكرار يا تداوم مي‌يابد كه باعث آزار و اذيت مي‌شود، بايد براي بررسي علل فيزيكي و رواني به پزشك مراجعه كرد. براي حل مشكل ابتدا بايد بيماري زمينه‌اي درمان شود مثلا اگر زني اختلال هورموني دارد يا دارو مصرف مي‌كند بايد درمان هورموني قطع و تغيير دارو صورت گيرد.
گاهي معالجه اين اختلال نياز به دارو دارد اما در اغلب موارد درمان بدون نياز به دارو انجام مي‌شود. ابتدا بايد با بهبود روابط بين خود و همسرتان، سلامت جنسي را تامين كنيد.

براي رسيدن به سلامت جنسی:

روابط خوبي با همسرتان داشته باشيد: رابطه صادقانه و راحت با همسر مي‌تواند در پيشرفت انگيزش و صميمت كمك كند. بعضي زوج‌ها هيچ‌گاه راجع به مشكلات خود در روابط زناشويي با هم صحبت نمي‌كنند در صورتي كه صحبت درباره آنچه ايجاد احساس خوب يا بد در فرد مي‌كند مي‌تواند به بهبود آن كمك كند.
مي‌توانيد از كتاب‌هاي موجود يا پيشنهادات پزشك كمك بگيريد تا در ميزان ميل جنسي خود و همسرتان تعادل برقرار كنيد.  تغييرات سلامت ساز در زندگي خود ايجاد كنيد. ورزش منظم و اوقات كافي براي تفريح و استراحت را فراموش نكنيد. مصرف سيگار و الكل با ايجاد محدوديت و كاهش جريان خون اعضاي تناسلي مي‌تواند باعث كاهش انگيزش شود. ورزش هاي منظم هوازي مي‌تواند بنيه شما را قوي و روحيه تان را شاداب نگه دارد. ياد بگيريد كه استرس‌هاي روزانه زندگي را با تمركز از ذهن و بدنتان خارج كنيد.
 
عضلات لگن خود را تقويت كنيد: ورزش‌هاي تقويت‌كننده عضلات كف لگن مي‌تواند به حل برخي مشكلات انگيزشي و ارگاسميك كمك كند. اين ورزش‌ها كه "كِگل" نام دارد، موجب تقويت عضلات درگير در احساس لذت جنسي مي‌شوند. ابتدا عضلات لگن خود را سفت كنيد مثل اينكه مي‌خواهيد جلوي جريان ادرار را بگيريد، تا 5 بشماريد و سپس خود را شل كنيد. اين ورزش را روزانه چندين بار تكرار كنيد.

مشاوره كنيد: مشاوره و در ميان گذاشتن مشكل با يك متخصص مي‌تواند به شما كمك كند تا با آموزش درباره پاسخ جنسي و روش‌هاي كمكي به راه حل مشكل دست يابيد.

گاهي براي درمان بيماري زمينه اي يا تغييرات هورموني به مصرف دارو نياز داريد: اضطراب و افسردگي، ديابت، بيماري هاي قلبي و عروقي و عصبي، جراحي شكمي و لگن و سرطان ها، عدم تعادل هورموني در زمان حاملگي و شيردهي، مصرف قرص هاي ضد بارداري و دوران يائسگي و پيش از يائسگي مواردي هستند كه نياز به درمان دارويي يا تغيير دارو دارند.

پس:
- داروهايي كه ايجاد عوارض اختلال جنسي مي‌كنند را تغيير داده يا قطع كنيد. (زير نظر پزشك)
- مشكلات تيروئيد و ساير بيماري‌هاي هورموني را با مراجعه به پزشك درمان كنيد.
- افسردگي و اضطراب خود را تا حد امكان با نظر پزشك درمان كنيد.
- با ورزش عضلات كف لگن را تقويت كنيد.
- توصيه‌هاي پزشك براي پيشگيري و درمان درد در مقاربت را انجام دهيد.

حرف آخر
در هر مرحله از زندگي شما تغييراتي در ميل و انگيزش نسبت به روابط زناشويي ايجاد مي‌شود. با پذيرش اين تغييرات، تجربه بهتري را براي خود فراهم كنيد. شناخت بدن و پاسخ طبيعي بدن شما نقش مهمي دارد. هر چه شما و همسرتان بيشتر راجع به بدن خود و نحوه عمل آن در روابط زناشويي بدانيد، بهتر مي‌توانيد بر مشكلات خود چيره شويد. به‌خاطر داشته باشيد كه احساسات شما و آمادگي روحي‌تان به اندازه تحريكات و آمادگي جسمي مي‌توانند در انگيزش شما نقش داشته باشند. بنابراين احساسات خود را آزادانه با شوهرتان در ميان بگذاريد.