در طي دوران بلوغ و حتي چند سال بعد از آن، سوِالات زيادي در ذهن دختران جوان مطرح مي‌شود كه گاهي بدون جواب مي‌ماند و همين مسئله اضطراب زيادي در آنها ايجاد مي‌كند. اگر والدين در پاسخگويي به اين 5 سوال شايع دقت كنند و پاسخ دقيق بدهند، نگراني و اضطراب دخترانشان را به ميزان قابل توجهي كاهش مي دهند.

1- تغيير رنگ در ترشحات مجراي تناسلي آيا طبيعي است يا نشانه‌اي از يك بيماري؟

قبل از هر چيز بايد بدانيد ترشحات طبيعي مهبل فوايد متعددي دارد:
مهبل را تميز و مرطوب نگه مي‌دارد و در پيشگيري از عفونت آن كمك مي‌كند. اگر چه رنگ، مقدار و حالت ترشحات مهبل در دوران قبل و بعد از عادت ماهيانه تغيير مي‌كند و اين مسئله كاملا طبيعي است اما گاهي تغيير در اين ترشحات نشانه‌اي از وجود مشكل است.
ترشحات طبيعي مهبل هر از گاهي تغيير مي‌كند: رقيق، چسبنده،‌ غليظ، حالت كشساني، در مجموع حالت آن متغير است. نكته مهم در ترشحات مهبل آن است كه بايد شفاف، سفيد و يا شيري مايل به سفيد باشند. در مواردي كه مشكلي وجود دارد، ترشحات دچار تغييراتي مي‌شود، بوي آن تغيير كرده و نامطبوع مي‌شود،‌ رنگ‌ آن سبز، خاكستري و يا حالتي دقيقا شبيه ترشحات عفوني مي‌شود،‌ در مهبل حالت خارش، ‌سوزش،‌ تورم و قرمزي بوجود مي‌آيد و يا حتي گاهي از مهبل در دوراني به غير از عادت ماهيانه خون خارج مي‌شود كه در اين موارد بايد حتما به پزشك متخصص زنان مراجعه شود. معمولا عفونت مهبل (باكتريايي يا قارچي) عامل شايعي در تغيير ترشحات آن است كه بهتر است نسبت به اين مسئله دقيق باشيد. در عفونت قارچي مهبل‌ ترشحات بسيار سفيد و غليظ مي‌شوند و شكل پيدا مي‌كنند،‌ بوي ترشحات تند است و حالت خارش و سوزش در مهبل حس مي‌شود. در عفونتي كه توسط باكتري ايجاد مي‌شود، مقدار ترشحات زيادتر مي‌شود و حالت كف‌آلود پيدا كرده، به رنگ خاكستري در مي‌آيد. بوي ترشحات بسيار نامطبوع شده و مثل بوي ماهي مي‌شود. با مشاهده هر يك از علائم ذكر شده فورا به پزشك مراجعه كنيد.

2- من كه سنم از سن بلوغ گذشته، پس چرا عادت ماهيانه نمي شوم؟

عادت ماهيانه دختران بعد از رسيدن به بلوغ اتفاق مي‌افتد كه البته سن بلوغ بين 8 تا 13 سال در دختران متفاوت است. اما اينكه بعضي دخترها زودتر و يا ديرتر به بلوغ برسند، طبيعي است. معمولا اولين عادت ماهيانه 2 تا 2/5 سال بعد از اولين نشانه‌هاي بلوغ (كه اغلب رشد سینه هاست) اتفاق مي‌افتد. البته در بعضي‌ دخترها كمتر از يك سال بعد از بلوغ و يا 3 سال بعد از بلوغ هم عادت ماهيانه ديده مي‌شود كه طبيعي است. روش ديگري كه بتوان زمان اولين عادت ماهيانه را حدس زد، ترشحات مهبل است كه حدود 6 ماه قبل از اولين عادت ماهيانه اين ترشحات به صورت شفاف، سفيد و مخاطي شكل ديده مي‌‌شوند. سن اولين عادت ماهيانه به ارث هم بستگي دارد و شايد در مادر هم اين اتفاق ديرتر افتاده باشد، بنابراين صرف اينكه 14 سالگي گذشته و عادت ماهيانه رخ نداده مشكل‌ساز نيست. ديرتر شروع شدن عادت ماهيانه به عواملي ديگر هم بستگي دارد مثل لاغري شديد، ‌كم‌خوري عصبي،‌ ورزشكار بودن (ورزش شديد و دائمي)، استرس‌هاي شديد يا بعضي بيماري‌هاي خاص هم در تاخير عادت ماهيانه دخالت دارند.

3- كوچك ماندن سينه‌ها يعني اختلا‌ل در روند بلوغ؟

تفاوت اندازه سینه ‌ها كاملا طبيعي است. به‌خصوص اگر دخترها در سن بلوغ باشند. ‌البته در اكثر خانم‌ها در سنين بعد از بلوغ هم اندازه سینه ها يكي نيست، همان‌طور كه اندازه دو دست و پا يكسان نيست. معمولا اولين جوانه‌هاي سینه در سنين 8 تا 13 سالگي ديده و در اكثر موارد رشد و بزرگ شدن يكي از پسینه ها سريع‌تر از ديگري است. بعضي دختر خانم‌ها بعدها هم از اين مسئله ناراحتند و فكر مي‌كنند مشكلي وجود دارد. در اين صورت اگر به يك پزشك متخصص زنان مراجعه شود، او شما را مطمئن مي‌كند كه مشكلي وجود ندارد. البته بهتر است دختر خانم‌ها هميشه در سنين بالاتر هم به سینه ها توجه داشته باشند و به هر نوع تغيير ظاهري آن توجه نشان دهند. به‌خصوص اينكه معاينه پستان‌ها را ياد بگيرند و هر ماه انجام دهند.

4- چرا عادت ماهيانه منظمي ندارم؟

گاهي اينقدر در مورد عادت ماهيانه دقت مي‌شود كه انگار قرار است همه چيز مثل ساعت كار كند. در بين خانم‌ها اين‌طور شايع شده كه عادت ماهيانه بايد هر 4 هفته يك‌‌بار اتفاق بيفتد، در حالي‌كه در اكثر خانم‌ها بي نظمي هاي زيادي در عادت ماهيانه وجود دارد. معمولا چرخه عادت ماهيانه 28 روزه است، اما اين عدد براي همه و حتي براي يك خانم‌ در تمام طول سال ثابت نيست و ممكن است بين 24 تا 34 روز متغير باشد. اولين روز عادت ماهيانه،‌ روز اول چرخه يك خانم محسوب مي‌شود. معمولا در روز چهاردهم يكي از تخمك‌ها از تخمدان خارج مي‌شود كه به آن تخمك گذاري مي‌گويند و در صورت عدم حاملگي دو هفته بعد پوشش دروني رحم ريزش پيدا كرده و عادت ماهيانه اتفاق مي‌افتد. معمولا تا 2 سال بعد از اولين عادت ماهيانه بي‌نظمي‌هاي زيادي وجود دارد، اما بيماري،‌ كاهش وزن شديد و استرس زياد هم باعث بي‌نظمي در قاعدگي مي‌شوند. حتي در مسافرت و يا تغييرات عمده زندگي (مثل مهاجرت و جابجايي) هم اختلال در زمان قاعدگي ديده مي‌‌شود. طول مدت عادت ماهيانه هم از 2 تا 10 روز متفاوت است وحتي اين مسئله هم هميشه در يك خانم ثابت نيست. بنابراين اگر داروي خاصي مصرف نشود،‌ بيماري مشخصي وجود نداشته باشد و يا عدم تعادل هورموني مطرح نباشد، بي‌نظمي در قاعدگي طبيعي است اما اگر اين مسئله بسيار شديد و هميشگي شده است بهتر است با پزشك زنان صحبت شود تا مشكل زمينه اي، بخصوص عدم تعادل هورموني بررسي شود، بخصوص اگر اين مسئله در دختر خانم‌ها بيش از 3 سال طول بكشد.

5- چرا سینه ها درد مي‌گيرند؟

درد سینه هر از گاهي اتفاق مي‌افتد. اين مسئله در دختر خانم‌ها در سن بلوغ و بعد از آن بيشتر به‌دليل رشد سینه هاست به‌خصوص در حمام هنگام شستشو و در خواب بخصوص در وضعيت دمر اين درد بيشتر حس مي‌شود. با اين وجود از درد سینه ها هيچ وقت نبايد به راحتي گذشت. علاوه بر مسئله فوق، درد سینه ها در نزديكي شروع عادت ماهيانه (يك‌هفته قبل) بسيار شايع است كه به‌دليل ترشح هورمون‌هاي استروژن و پروژسترون اتفاق مي‌افتد. اين هورمون‌ها باعث تجمع آب در بدن شده و سینه ها را متورم مي‌كنند. در اوايل حاملگي هم درد سینه ها شايع است كه دقيقا به‌علت ترشح هورمون‌ها و تاثير آنها بر سینه است. در صورتي كه درد سینه ها در موارد ذكر شده اتفاق بيفتد و هيچ ترشحي از سینه وجود نداشته باشد معمولا اين درد را با مصرف مسكن و يا حتي پوشيدن لباس زير مناسب‌تر برطرف كرد.
تغذيه خوب و استراحت كافي در اوايل قاعدگي در تسكين اين درد بي تاثير نيست. بهتر است از يك‌هفته قبل از عادت ماهيانه از مصرف غذاهاي شور و كافئين دار (مثل قهوه، چاي و شكلات) پرهيز شود. اگر به غير از مواقع ذكر شده در سینه ها دردي حس شد بهتر است بدون معطلي به پزشك مراجعه شود.